आठवणीतल्या आठवणी

संतोषी माता

   "ऐ आज शुक्रवार आहे. काहीही आंबट चिंबट खायचं नाही रे पोरांनो ...,शाळेत कुणाच्या डब्याला हात नाही लावायचा.,कुणाच्याच घरचं काही खायचं नाही." आई सकाळी सकाळी च सुचना द्यायची. त्या दिवशी मग विना आंबटाचा स्वैपाक. लोंणचं नाही, लिंबू नाही ,उन्हाळा असेल तर कैरी आंबे सगळ्या वर पाणी सोडून मुकाट तोंडाला आलेलं पाणी गिळत बसावं लागे .दर शुक्रवारी हे असं चालायचं आईचं .कधी कधी आम्हा मुलांना घेऊन संतोषी मातेच्या मंदिरात जायची आई .घरापासून लांब दोनेक किलोमीटर असावं..उन गर्मी ..त्यात मंदिरात प्रचंड गर्दी असायची .बारा वा. संतोषी मातेची आरती असायची .त्या वेळी समोर एक उंची पूरी सावळी तोंडावर देवीचे व्रण असलेली लुगडेवाली बाई घामाघूम होऊन घूमत असायची..कपाळावरचं तिचं भलं मोठं लाल कुंकू घामात मिसळून ओघळत असायचं..तिने घालेलं पोपटी गर्द लुगडं, तो चेहरा आजही तस्साच आठवतो .मंदिराच्या गुळगुळीत पिवळ्या भिंती फरशी सगळं डिक्टो डोळ्यासमोर आहे अजून...
    गर्दी, घाम ,भीती चिडचिड, राग अशा संमिश्र भावना दाटून यायच्या ..आई सोबत असूनही असुरक्षित वाटून रडायला यायचं. कारण आईनेच धाक घातलेला असायचा , थोडं जरी काही चुकलं , आंबट चिंबट खाल्लं , आंबटाला हात लागला तर संतोषी माता नाक कापेल..मग काय मंदिरातून केंव्हा एकदा बाहेर पडतो असं व्हायचं. .माझा छोटा भाऊ तर नाकावर हात ठेवून च असायचा..कारण त्यानं चुकून हमखास आंबट खाल्लेलंच असायचं...गुळ फुटाण्याचा प्साद घेऊन मग बाहेर पडायचो.तोही खावा की नाही हा मोठा प्रश्न ..नाही खाल्ला तर आईला कळेल आपण आंबट खाल्लेलं ..आणि खाल्ला तर ती नाक कापेल की काय ही भीती...
मग रात्री झोपताना पण भीतीच वाटायची त्या संतोषी बयेची......
तर असा तो संतोषी मातेचा महिमा...
आम्ही सगळ्यांनी चुकून कधीतरी आंबट खाल्लेलच आहे. आईच्या माघारी ..पण आमची नाकं मात्र अजून साबूत आहेत ..चांगली तरतरीत...